Название: Әсәрләр. 4 томда / Собрание сочинений. Том 4
Автор: Мухаммет Магдеев
Издательство: Татарское книжное издательство
isbn: 978-5-298-03758-7
isbn:
Тавис болар янында яшькә өлкән, ил-җир күргән кеше буларак сөйли:
– Һи-и, – ди ул, теш арасыннан черт итеп бер төкереп алгач, – дөньяны күрдек инде. Бервакыт, җәяүләп барып, көнендә Иске Кишетне әйләнеп кайттым (Иске Кишет болардан сигез чакрым ераклыкта гына, әмма кияүләр аны белми). Белдегезме шуны? Хәзер генә ул яшьләр иркәләнде. Сезнең арада күпме диссидент бар? Халыкара хәл буенча көн саен тегендә, мин эшләгән җирдә, иртән мине тыңлыйлар. Эшкә тотынганчы. Конвейерлар, стартёрлар, грейдерларны кабызганчы. Давай, диләр миңа, син күп беләсең, безгә аңлат. Нейтрон бомбасын эшлиләрме тегендә, океан артында или юкмы? А как же, мин әйтәм, шыпырт кына эшләп яталар аны. Җир астында эшлиләр. Потомушты космонавтлар күрә аны Америка өстеннән узганда. Хәзер шундый приборлар бар, мин әйтәм, космонавт өч йөз километр биеклектән шул бинокле белән карап, клеверга кунган бал кортының аягындагы йонын саный ала, дим. Милитаристларга каршы шулай көрәшмәсәң булмый. Алар нәрсәгә кирәк безгә, җыен девальвация, инфляция, демаркация жуликлары… Әнә безнең сверхзвуковой лайнерлар… Сез дә йөргән буласыз инде аспирантуралар яклап, диссертацияләр укып. Кулыгыздан бүтән эш килмәгәч. Чулак Абдул әйтәдерие, әнә эш юктан эш тапкан, ыштаныннан бет баккан, дип.
Төштән соң басуда, бакчаларда уен-көлке ишетелмәде, халык арыды. Тавис та сөйләшүеннән туктады, әтисенең мотоциклын чыгарып, шуны кабызды да, Колан Кырга барып кайтам дип чыгып китте. Китәр алдыннан, бакчадагы кияүләргә мыскыллы караш ташлап, әнисенә әйтте:
– Бу диссидентларны тәмле ашатам дип тавык-мазар суя күрмә тагын, – диде. – Белгән аларны. Барысы да марихуанистлар, хиббилар алар. Аларга тавык түгел, алабута күмәче дә ашатмас идем әле мин.
Баҗайлар берни ишетми уйный-көлә эшлиләр иде. Баҗайлар, кызлар, бәрәңгене кертеп бетергәч, ду-чат килеп юындылар, ашадылар-эчтеләр һәм, кәрзин, кәстрүл алып, урманга гөмбәгә кереп киттеләр. Рәсимә, әнисе белән бергә таба ризыгы пешерү өчен, йортта – мич янында матавыкланып калды.
Кич, эштән арып-талып, бәхетле Кәшфи дә кайткач, йортка ямь өстәлде. Баҗайлар хатыннары белән дүрт чират мунча чабынып чыктылар. Теге, үз «Волга»лары белән йөри торганнары, мунчага кергәнче холодильникны ачып, аннан тирләгән кара шешәле сыра, «Волга» багажнигын актарып, кипкән балык-фәләннәр тотып ук кереп киттеләр.
Йортта бәхет, мичтә шулпа өстәгән өчпочмак чыжлый, кияүләр, ыгы-зыгы килеп, рюмкалар тезә, телевизор шаулап сөйли иде. Тик Тавис кына кайтып җитмәде. Әти-әнисенең моңа эче пошты, әмма ап-ак майкалы, таза беләк-күкрәкле баҗайлар, ашап-эчеп утырганда, Тавис юклыгын сизмәделәр.
Кәшфи шыпырт кына урамга чыкты. Авыл авыр эштән соң тынып калган, урман артындагы таш юлдан узган йөк машиналарының гына үкереп үргә менгәне ишетелеп ала иде.
Бераздан арыган кияүләр, кызлар веранда, олы як, кече як, кухня якларга таралып йокыга талдылар.
Тик СКАЧАТЬ